شقاق مقعدی پس از زایمان یکی از مشکلات شایع است که به دلیل فشار زیاد در حین زایمان، یبوست و تغییرات هورمونی رخ میدهد. این مشکل ممکن است باعث درد، خونریزی و ناراحتی شود، اما خوشبختانه درمانهای مؤثری وجود دارند که به بهبود سریع و راحتی مادر کمک میکنند. در این مقاله، به بررسی علل، علائم و درمانهای موثر شقاق بعد از زایمان خواهیم پرداخت. برای کسب اطلاعات بیشتر و روشهای درمان، ادامه مقاله را بخوانید.
| سطح تصمیم | چه میبینید؟ | اقدام پیشنهادی |
| فوری (امروز) | خونریزی زیاد، درد شدید یا ناتوانی در دفع، خون تیره یا مدفوع سیاه | مراجعه فوری به پزشک یا اورژانس |
| نوبت سریع (۲۴–۷۲ ساعت) | خون تکرارشونده، درد شدید هنگام دفع، یبوست مقاوم، خونریزی کم و خون روشن | ویزیت پزشک متخصص گوارش یا جراح |
| مراقبت خانگی (۳–۷ روز) | خون کم و روشن، درد خفیف، حال عمومی خوب و دفع قابل انجام | اصلاح رژیم غذایی، حمام سیتز، پیگیری علائم |
شقاق بعد از زایمان یکی از مشکلات رایج است که به راحتی قابل درمان است. تنها کافی است که به علائم و درمانهای مناسب توجه کنید تا بهبودی سریعتری را تجربه کنید.
علل شقاق مقعدی بعد از زایمان
شقاق مقعدی معمولاً در ناحیه مقعد ایجاد میشود و به صورت ترکهای کوچک و دردناک در پوست مقعد خود را نشان میدهد. این مشکل در دوران پس از زایمان به دلایل مختلفی به وجود میآید. در اینجا، مهمترین علل شقاق بعد از زایمان بررسی شده است:
- فشار در هنگام زایمان: یکی از دلایل اصلی شقاق بعد از زایمان، فشار زیاد به ناحیه مقعد در هنگام تولد کودک است. این فشار میتواند باعث ترک خوردن پوست مقعد شود.
- یبوست: یبوست یکی دیگر از علل رایج شقاق است. مادران بعد از زایمان ممکن است به دلیل تغییرات هورمونی و رژیم غذایی دچار یبوست شوند که در نتیجه فشار بیشتری به ناحیه مقعد وارد میکند.
- اختلالات دفع: گاهی اوقات به دلیل آسیب به عضلات ناحیه مقعد یا مشکلات دیگر، زنان پس از زایمان ممکن است نتوانند به راحتی دفع کنند، که منجر به فشار و در نهایت شقاق میشود.
- عفونتها: گاهی اوقات عفونتهای مقعدی یا زخمهای ناشی از زایمان میتوانند به بروز شقاق منجر شوند.
- تغییرات هورمونی: تغییرات هورمونی در دوران بارداری و پس از آن میتواند بر روی ناحیه مقعد تأثیر گذاشته و موجب آسیب به پوست شود.
علائم شقاق بعد از زایمان
شقاق مقعدی پس از زایمان معمولاً علائم مشخصی دارد که در صورت مشاهده آنها باید به درمان فوری پرداخته شود. علائم رایج شقاق عبارتند از:
- درد شدید هنگام دفع: شقاق معمولاً با درد شدیدی در هنگام دفع مدفوع همراه است که میتواند بسیار آزاردهنده باشد.
- خونریزی: خون قرمز روشن معمولاً پس از دفع مدفوع مشاهده میشود و یکی از نشانههای شایع شقاق است.
- خارش یا سوزش: احساس سوزش و خارش در ناحیه مقعد یکی دیگر از علائم رایج شقاق است.
- دفع سخت: درد و ناراحتی در هنگام دفع میتواند باعث شود که فرد به سختی یا با احتیاط دفع کند، که این مسئله وضعیت را بدتر میکند.
درمان شقاق بعد از زایمان
خوشبختانه شقاق مقعدی پس از زایمان قابل درمان است و درمانهای مختلفی وجود دارند که میتوانند به بهبود این مشکل کمک کنند:
1. اصلاح رژیم غذایی
اولین قدم در درمان شقاق بعد از زایمان، اصلاح رژیم غذایی است. مصرف فیبر بیشتر از طریق میوهها، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات به نرم شدن مدفوع کمک کرده و از یبوست جلوگیری میکند. همچنین، مصرف مایعات کافی (حداقل ۸ لیوان در روز) به جلوگیری از خشک شدن مدفوع کمک میکند.
2. استفاده از نرمکنندههای مدفوع
اگر مادر دچار یبوست شده باشد، استفاده از نرمکنندههای مدفوع میتواند کمککننده باشد. این نرمکنندهها باعث کاهش فشار در هنگام دفع و جلوگیری از آسیب بیشتر به ناحیه مقعد میشوند.
3. حمام سیتز
حمام سیتز یکی از روشهای مؤثر برای تسکین درد و التهاب شقاق است. این روش شامل نشستن در آب گرم (ولرم) به مدت ۱۰–۱۵ دقیقه است که به کاهش التهاب و بهبود گردش خون در ناحیه مقعد کمک میکند.
4. استفاده از پمادها و کرمهای ضد التهاب
پمادها و کرمهای مخصوص که ضد التهاب و ترمیمکننده هستند، میتوانند به درمان شقاق و کاهش التهاب کمک کنند. پزشک معمولاً پمادهایی را توصیه میکند که مخصوص درمان شقاق و درد ناحیه مقعد هستند.
5. تغییر در عادات دفع
مادران باید از زور زدن و فشار زیاد در هنگام دفع خودداری کنند. استفاده از زمانهای مشخص برای دفع و رعایت بهداشت مناسب میتواند به بهبود وضعیت کمک کند.
دکتر قمری، بهترین دکتر شقاق، لیزر شقاق در تهران را بدون درد و با دوران نقاهت کوتاه بهطور قطعی انجام میدهد.
6. مشاوره پزشکی
اگر شقاق بهبود نیافت یا علائم شدیدتر شد، باید به پزشک مراجعه کرد. در برخی موارد، ممکن است پزشک درمانهای جراحی یا لیزری را برای درمان شقاق پیشنهاد دهد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورتی که علائم شقاق پس از درمانهای خانگی بهبود نیابد یا وضعیت بدتر شود، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید. علائمی که نیاز به بررسی فوری دارند شامل:
- خونریزی شدید یا لختههای خون
- درد شدید یا ناتوانی در دفع
- علائم عفونت مانند تب، ترشح چرکی یا قرمزی ناحیه مقعد
- تغییرات غیرطبیعی در مدفوع (مدفوع سیاه یا قیری)
نتیجهگیری
شقاق بعد از زایمان یک مشکل شایع است که به دلایل مختلفی از جمله یبوست، فشار در هنگام زایمان و تغییرات هورمونی ایجاد میشود. خوشبختانه این مشکل قابل درمان است و با اصلاح رژیم غذایی، استفاده از نرمکنندههای مدفوع، حمام سیتز و مراقبتهای مناسب، میتوان به راحتی از آن رهایی یافت. در صورتی که علائم بهبود نیافت، مراجعه به پزشک ضروری است.
برای مشاوره و دریافت نوبت، میتوانید با شمارههای کلینیک دکتر قمری تماس بگیرید:
021-88339317
09031252295