شقاق در سالمندان به دلیل مشکلات مختلف مانند یبوست مزمن، کاهش گردش خون، ضعف عضلات مقعد و بیماریهای زمینهای دیرتر بهبود مییابد. برای تسریع در بهبود این مشکل، اصلاح رژیم غذایی، استفاده از نرمکنندههای مدفوع، حمام سیتز و مراقبت از پوست ضروری است. اگر علائم ادامه پیدا کرد یا بدتر شد، باید به پزشک مراجعه کنید. برای دیدن چکلیست مراقبتی و توضیحات بیشتر ادامه مقاله را بخوانید.
| سطح تصمیم | چه میبینید؟ | اقدام پیشنهادی |
| فوری (امروز) | خونریزی زیاد یا لختههای خون، درد شدید یا ناتوانی در دفع، تب، بیحالی، خون تیره یا مدفوع سیاه | مراجعه فوری به پزشک یا اورژانس |
| نوبت سریع (۲۴–۷۲ ساعت) | درد شدید هنگام دفع، خون تکرارشونده، از دفع میترسد و نگه میدارد، یبوست مقاوم | ویزیت پزشک اطفال یا متخصص گوارش |
| مراقبت خانگی (۳–۷ روز) | خون کم و روشن، درد خفیف تا متوسط، دفع قابل انجام، حال عمومی خوب | اصلاح رژیم غذایی، حمام سیتز، پیگیری علائم |
شقاق در سالمندان به دلیل کاهش عملکرد رودهها و یبوست مزمن، بهبود کندتری دارد. اما با مراقبت صحیح، این مشکل قابل حل است.
چرا شقاق در سالمندان دیرتر بهبود مییابد؟
شقاق مقعدی معمولاً در کودکان شایعتر است، اما در سالمندان نیز میتواند یک مشکل دردناک و طولانیمدت باشد. این امر به دلایل مختلفی مانند کاهش عملکرد رودهها، یبوست مزمن، ضعف عضلات مقعد و کاهش گردش خون در ناحیه مقعد اتفاق میافتد. در ادامه، به بررسی دلایل شایع برای دیرتر بهبود یافتن شقاق در سالمندان میپردازیم:
- یبوست مزمن: سالمندان به دلیل کاهش فعالیت بدنی، رژیم غذایی کمفیبر و مصرف برخی داروها، معمولاً دچار یبوست مزمن میشوند. این یبوست میتواند دفع سخت و دردناکی ایجاد کند که باعث تشدید شقاق میشود.
- کاهش گردش خون: با افزایش سن، گردش خون در بدن کاهش مییابد. این مسئله باعث کند شدن فرآیند بهبود زخمها و آسیبها میشود، به ویژه در ناحیه مقعد که نیاز به خونرسانی کافی دارد.
- ضعف عضلات مقعد: در سالمندان، عضلات مقعد ضعیفتر میشوند و توانایی کنترل دفع مدفوع را از دست میدهند. این امر میتواند منجر به فشار بیشتر در هنگام دفع و در نتیجه تشدید شقاق شود.
- داروهای خاص: بسیاری از سالمندان داروهایی مانند مسکنها و ضد افسردگیها مصرف میکنند که میتوانند باعث یبوست و دفع سخت شوند. این امر منجر به بروز شقاق و مشکلات دیگر در ناحیه مقعد میشود.
- بیماریهای زمینهای: بیماریهایی مانند دیابت، فشار خون بالا و مشکلات قلبی که در سالمندان شایع هستند، میتوانند روند بهبودی شقاق را کند کنند.
مراقبتهای مهم برای تسریع بهبود شقاق در سالمندان
برای کمک به بهبود شقاق در سالمندان و جلوگیری از عوارض بیشتر، رعایت مراقبتهای خاص ضروری است. در ادامه، مهمترین مراقبتهایی که به تسریع روند بهبود کمک میکنند آورده شده است:
1. افزایش مصرف فیبر و مایعات
یکی از موثرترین روشها برای جلوگیری از یبوست و تسهیل روند بهبودی شقاق، مصرف کافی فیبر و مایعات است. فیبر موجود در میوهها، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات میتواند به نرم شدن مدفوع و جلوگیری از یبوست کمک کند. همچنین نوشیدن حداقل ۸ لیوان آب در روز به جلوگیری از خشک شدن مدفوع کمک خواهد کرد.
2. استفاده از نرمکنندههای مدفوع
نرمکنندههای مدفوع میتوانند به سالمندان کمک کنند تا بدون فشار زیاد، دفع را انجام دهند. این نرمکنندهها معمولاً توسط پزشک تجویز میشوند و به کاهش درد هنگام دفع کمک میکنند.
3. حمام سیتز
حمام سیتز که شامل نشستن در آب گرم است، یکی از روشهای مؤثر برای کاهش التهاب و تسکین درد شقاق است. سالمندان میتوانند این کار را روزانه، به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه انجام دهند تا به بهبود سریعتر کمک کنند.
4. مراقبت از پوست ناحیه مقعد
برای جلوگیری از تحریک پوست و عفونت در ناحیه مقعد، بهتر است پس از هر دفع، پوست را با آب گرم شستشو داده و با دستمال نرم و بدون بو خشک کنید. همچنین استفاده از پمادهای مرطوبکننده و ضد التهاب میتواند به کاهش التهاب و بهبود زخمها کمک کند.
5. اصلاح عادات دفع
سالمندان باید از زور زدن و فشار زیاد در هنگام دفع خودداری کنند. آنها باید بهطور منظم و در زمانهای مشخص به توالت بروند تا فشار کمتری به ناحیه مقعد وارد شود. استفاده از دستشویی بدون اضطراب و فشار باعث کاهش درد و تسریع در بهبودی خواهد شد.
6. فعالیت بدنی منظم
ورزشهای سبک مانند پیادهروی میتوانند به تحریک رودهها کمک کنند و از یبوست جلوگیری نمایند. فعالیت بدنی منظم همچنین به تقویت عضلات ناحیه مقعد کمک کرده و فشار روی آن را کاهش میدهد.
دکتر قمری، بهترین دکتر شقاق، لیزر شقاق در تهران را بدون درد و با دوران نقاهت کوتاه بهطور قطعی انجام میدهد.
7. مشاوره پزشکی برای درمان دارویی یا جراحی
اگر علائم شقاق پس از چند روز درمان خانگی بهبود نیافت یا بدتر شد، نیاز به مشاوره پزشکی و درمان دارویی یا حتی جراحی وجود دارد. پزشک ممکن است داروهای ضد التهابی یا درمانهای خاص برای تسکین درد و التهاب تجویز کند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورتی که علائم شقاق بدتر شد یا خونریزی ادامه پیدا کرد، سالمند باید به پزشک مراجعه کند. همچنین اگر علائم زیر مشاهده شد، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد:
- خونریزی زیاد یا لختههای خون
- درد شدید یا ناتوانی در دفع
- تب یا علائم عفونت (تورم، قرمزی یا ترشح از ناحیه مقعد)
- تغییرات غیرطبیعی در مدفوع (سیاه یا قیری)
- کاهش وزن یا بیحالی
نتیجهگیری
شقاق در سالمندان ممکن است به دلیل عوامل مختلفی مانند یبوست مزمن، کاهش گردش خون و ضعف عضلات مقعد، دیرتر بهبود یابد. اما با مراقبتهای صحیح مانند افزایش مصرف فیبر، استفاده از نرمکنندههای مدفوع، حمام سیتز و مراقبتهای پوستی، میتوان روند بهبودی را تسریع کرد. در صورتی که علائم ادامه پیدا کرد یا بدتر شد، باید از پزشک برای درمانهای دارویی یا جراحی مشاوره بگیرید.
برای مشاوره و دریافت نوبت، میتوانید با شمارههای کلینیک دکتر قمری تماس بگیرید:
021-88339317